Probiotic hỗ trợ tăng hiệu quả hóa trị ung thư: Vai trò của BL21 và PP06 trong kết hợp với Doxorubicin

1. Giới thiệu về probiotic và mối liên hệ với ung thư

Probiotic là các vi sinh vật sống có lợi, khi được bổ sung với lượng thích hợp sẽ mang lại lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là trong việc duy trì cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Trong những năm gần đây, ngày càng nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng hệ vi sinh đường ruột không chỉ đóng vai trò trong tiêu hóa mà còn có mối liên hệ chặt chẽ với hệ miễn dịch và nhiều bệnh lý mạn tính, bao gồm cả ung thư.

Tuy nhiên, mặc dù probiotic đã được chứng minh có khả năng điều hòa miễn dịch và giảm viêm, ảnh hưởng trực tiếp của chúng trong điều trị ung thư vẫn chưa được xác định rõ ràng. Một hướng nghiên cứu mới tập trung vào việc sử dụng probiotic như một yếu tố hỗ trợ, kết hợp với các phương pháp điều trị truyền thống như hóa trị nhằm nâng cao hiệu quả điều trị

2. Thiết kế nghiên cứu và các chủng probiotic được sử dụng

Nghiên cứu tiến hành đánh giá ba chủng probiotic gồm Bifidobacterium breve BBr60, Pediococcus pentosaceus PP06 và Bifidobacterium longum subsp. longum BL21 trong bối cảnh kết hợp với thuốc hóa trị doxorubicin (DOX). Đây là một loại thuốc hóa trị được sử dụng phổ biến trong điều trị nhiều loại ung thư, tuy nhiên hiệu quả điều trị thường đi kèm với các tác dụng phụ và hạn chế nhất định.

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định liệu probiotic có thể góp phần cải thiện hiệu quả của doxorubicin thông qua các cơ chế liên quan đến hệ vi sinh đường ruột và hệ miễn dịch hay không.

3. Đặc tính sinh học của các chủng probiotic

3.1. Khả năng chịu đựng môi trường tiêu hóa

Kết quả nghiên cứu cho thấy hai chủng PP06 và BL21 có khả năng chịu đựng tốt trong các điều kiện khắc nghiệt của hệ tiêu hóa, bao gồm môi trường acid dạ dày, muối mật và dịch ruột. Khả năng này cho phép probiotic tồn tại và duy trì hoạt tính sinh học khi đi qua đường tiêu hóa, từ đó phát huy tác dụng trong cơ thể.

Ngược lại, những chủng không có khả năng thích nghi tốt với môi trường này thường bị giảm hoạt tính hoặc bị tiêu diệt trước khi đến được ruột.

3.2. Hoạt tính kháng khuẩn và khả năng bám dính

Các chủng probiotic được nghiên cứu đều thể hiện khả năng kháng khuẩn đối với vi khuẩn gây bệnh Staphylococcus aureus. Hoạt tính này góp phần bảo vệ hệ vi sinh đường ruột, hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại và duy trì trạng thái cân bằng vi sinh.

Bên cạnh đó, PP06 và BL21 có khả năng bám dính tốt lên tế bào biểu mô ruột Caco-2. Đây là một đặc điểm quan trọng giúp probiotic định cư trong ruột và tương tác hiệu quả với hệ miễn dịch tại chỗ.

3.3. Hoạt tính chống oxy hóa

Một trong những phát hiện đáng chú ý của nghiên cứu là khả năng chống oxy hóa của các chủng probiotic. Tất cả các chủng đều có hoạt tính chống oxy hóa ở mức độ nhất định, trong đó BL21 thể hiện hiệu quả nổi bật nhất.

Hoạt tính chống oxy hóa có vai trò quan trọng trong việc giảm stress oxy hóa – một yếu tố liên quan đến sự phát triển và tiến triển của ung thư. Việc giảm stress oxy hóa giúp bảo vệ tế bào và tạo điều kiện thuận lợi cho hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.

4. Đánh giá tác dụng chống ung thư của probiotic

Các thí nghiệm in vitro trên tế bào và in vivo trên mô hình động vật cho thấy khi sử dụng riêng lẻ, các chủng probiotic không tạo ra tác dụng chống ung thư trực tiếp. Điều này cho thấy probiotic không có khả năng thay thế các phương pháp điều trị ung thư truyền thống như hóa trị hoặc xạ trị.

Tuy nhiên, kết quả này cũng giúp định vị rõ vai trò của probiotic trong điều trị ung thư, đó là vai trò hỗ trợ thay vì điều trị trực tiếp.

5. Hiệu quả của việc kết hợp probiotic với doxorubicin

Khi kết hợp probiotic với doxorubicin, nghiên cứu ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về hiệu quả ức chế khối u so với việc sử dụng doxorubicin đơn thuần. Cụ thể, hai chủng PP06 và BL21 khi kết hợp với DOX cho thấy khả năng làm giảm kích thước khối u tốt hơn.

Cơ chế của hiệu quả này không đến từ việc probiotic trực tiếp tiêu diệt tế bào ung thư, mà thông qua việc điều hòa hệ miễn dịch. Probiotic giúp thu hút các tế bào miễn dịch đến khu vực khối u và tăng khả năng xâm nhập của các tế bào này vào vi môi trường khối u. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả tiêu diệt tế bào ung thư của thuốc hóa trị.

Nguồn tham khảo: https://www.nature.com/articles/s41575-020-0297-3